Ciasto jako tekst kulturowy

Fascynuje mnie to, co można zrobić z mąką.

Jak zrobić doskonałe ciasto francuskie, półfrancuskie, chrust, filo i drożdżowe. Ile tajemnic musisz znać, jakie umiejętności posiąść, jakiej wprawy nabyć. Bo drożdżowe wyrabia się długo, do sprężystości. Jak naciśniesz ciepłą kulę, to wgłębienie ma powoli znikać. Do drożdżówki obowiązkowym dodatkiem jest anielska cierpliwość.

Ciasto francuskie, bardzo maślane, wałkuje się w jedną stronę, składa w kopertę, mrozi i znowu wałkuje. I tak milion razy. Z pietyzmem. Z maniakalnym zacięciem. Jak szaleniec.

Każde ciasto to osobny temat. Albo masz ręce do kruchego (zawsze zimne, szybkie, bez niepotrzebnego roztkliwiania się), albo do drożdżowego (ciepłe, miłe, cierpliwe). Czy masz wyrabiać długo, czy krótko, jest czasem kwestią kluczową (błąd w sztuce i niewybaczalna nieumiejętność – niewyrośnięty drożdżowy gnot; twarde ciasto, które w zamyśle miało się kruszyć podczas ugryzienia…). Musisz przejść wtajemniczenie, czy dotykać ciepłym spodem dłoni, czy tylko nożem. Wałkować i składać, by powstały cienkie listki czy bić wałkiem, by napowietrzyć, bo wtedy faworki będą lekkie i puste w środku.

Za wszystkim tym kryje się tajemny przepis, przekazywany z pokolenia na pokolenie, udoskonalany. Rodzi się bólach nieudanych prób i dominujących gustów wyszukanych podniebień. Osadzony w konkretnej kulturze. Chaczapuri, biszkopt, bagietka, pita, ciasto filo, monkey bread, pancakes, chleb na sodzie… Każdy wypiek niesie w sobie jakiś konktekst. I dużą wiedzę, którą gromadzi i uzupełnia się przez lata.

Dlatego lubię czytać książki kucharskie Sophie Dahl. Każdy posiłek to jakaś historia, opowieść, skojarzenia. Dla mnie to jest zajmujące. Jestem zakochana w jedzeniu. Delektuję się nim, lubię o nim myśleć.

I uważam, choć boję się to przyznać (ot, takie filozofowanie dla ubogich), że ciasto niesie w sobie jakiś przekaz. Że niby zwykła bułka, a może być (nawet!) palimpsestem.

tarta

(Tarta z owocami jest dumna, że napisali o niej tekst)