Uwagi o pracy dwunastogodzinnej

Od miesiąca spędzam na pracy mniej więcej dwanaście godzin dziennie, minimum dziewięć każdego dnia w tygodniu. Jestem polonistką. Mam pięć klas (od czwartej do ósmej), zajęcia dodatkowe, indywidualne, kółka, czasem cztery, pięć różnych lektur w miesiącu.

Po morderczym wrześniu mam kilka uwag. Są one raczej gorzkie w swej wymowie. Zróbcie sobie słodką kawę do czytania tego wpisu, będzie go łatwiej przełknąć.

***

Nauczyciel pracuje inaczej niż taki na przykład portier. To nie jest siedzenie i co jakiś czas obchód. To jest praca umysłowa, kreatywna, to zarządzanie zespołem ludzi. Motywowanie, rozmawianie, przekazywanie wiedzy w jak najprostszy i jak najciekawszy sposób. To całe dnie spędzone z ludźmi, w ruchu, nadążanie za nimi, nadawanie tempa. To ciągłe mówienie i sprawdzanie, czy słuchają, czy są zainteresowani, czy nie siedzą na własnej nodze (sama bym tak chętnie siedziała, najlepiej boso; ba! nawet siedzę tak, pisząc te słowa!), czy nie zaczepiają sąsiada, by opowiedzieć mu o ważkim zdarzeniu, które wygrywa z moją opowieścią o zawiłościach polskiej ortografii. To cały dzień anielskiej cierpliwości i trzymania na wodzy moich emocji – czasem smutku, czasem złości, czasem rozpaczy. Uczniowie nie są winni, że jestem smutna, wściekła, zrozpaczona. Ale ja nie jestem cyborgiem i nie będę udawać, że wszystko jest w porządku. Więc do tych wszystkich rzeczy dochodzi również balansowanie własnymi emocjami, by nie skrzywdzić nikogo i siebie też nie.

Nauczanie w młodszych klasach to odpowiadanie na miliony pytań na godzinę. Odpowiadaliście kiedyś na milion pytań na godzinę? Czy to męczy? Tak. Czy wracając do domu, nie mam ochoty z nikim rozmawiać? Tak właśnie jest.

***

Każdego dnia czekają mnie nowe niespodzianki. Osłabiona odporność. Płaczliwość. Lekkie załamanie psychiczne. Ból gardła. Ból brzucha. Opryszczka na środku dolnej wargi (serio?). Czekam z ekscytacją, co przyniesie mi jutrzejszy  dzień! (Wcale nie. Nie czekam.)

***

Omijają mnie różne rzeczy. Piąta rocznica założenia bloga. Chciałam zrobić o tym wpis. Co mi to dało, a co jest trudne w regularnym pisaniu. Napisałam o tym jedno zdanie i zarzuciłam. Ominęła mnie rocznica wydania mojej książki. To było dla mnie ważne, ale akurat był taki dzień, kiedy miałam dużo lekcji i spraw do zrobienia, miałam zajętą głowę, a nie miałam wolnej chwili. Praca pcha mi się na szczyt listy priorytetów, choć wcale jej tam nie zapraszałam.

***

Nie mam czasu nas szkolenia zawodowe (organizatorzy, naiwniacy, myślą, że kończę pracę o piętnastej, dobre sobie!), więc to znaczy, że już wszystko umiem. A jak nie umiem, to mogę się domyślić. A przynajmniej powinnam.

***

„Jeśli nie wyrabiasz się z obowiązkami, dodaj sobie jeszcze jeden, wtedy się lepiej zorganizujesz”. Słyszeliście kiedyś ten tekst? Ja tak. Straszna bzdura.
Myślę sobie: do którego momentu mam sobie dobierać obowiązków, żeby się jeszcze lepiej zorganizować? Do momentu, gdy będę spała 3 godziny na dobę? Albo kiedy zapomnę, jak wygląda moja rodzina? Gdzie jest ten punkt graniczny, kiedy wszystkiego jest po prostu za dużo? Nawet najlepsza organizacja świata nie sprawi, że wypracowania będzie się sprawdzało szybciej. Pewne rzeczy trzeba po prostu robić z odpowiednią uwagą. Pewne rzeczy trzeba przemyśleć i odpowiednio przygotować. Pewne rzeczy wymagają czasu.
Ja również. Ja też wymagam czasu. Chcę go odzyskać. Chcę odzyskać moje życie pozaszkolne.

9 i pół myśli o czasie

Czas jest nieodnawialny jak nieodnawialne źródło energii – o, na przykład węgiel. Węgiel się kiedyś skończy i czas też się kiedyś skończy. Odkrywcze, prawda? Ale proszę się nie śmiać, Drodzy Państwo, ponieważ to odkrycie prowadzi nas do myśli następnej.

***

Powinniśmy sobie dobrze przemyśleć, na co przeznaczamy swój czas. Na co go marnotrawimy lub inwestujemy. Oczywiście nie da się cały czas inwestować, ponieważ życie nie jest graniem na giełdzie (i dobrze). Zarządzenie zasobami czasowymi.

***

Marnowanie czasu, spędzanie go na spacerach, rozglądaniu się, powolnym gotowaniu, oglądaniu filmów, pilnowaniu kawy w kawiarce, pilnowaniu cynamonowych bułek w piekarniku, wąchaniu zapachów, snuciu się po mieszkaniu w grubych skarpetach. To po pierwsze odpoczywanie, a po drugie dobodźcowywanie się, skupienie uwagi na czymś innnym niż te sławetne Pilne i Ważne Sprawy. Dawanie sobie chwili troski i chwili oddechu.

Marnotrawienie też jest potrzebne, powiem więcej – jest konieczne, by nie zwariować… A może nie tak wprost: żeby zachować równowagę ducha. Brzmi lepiej? Może i tak, ale chodzi o to samo. Żeby nie zwariować.

***

Tyle czasu wszyscy tłuką do głowy młodej, romantycznej, wierzącej dziewczynie (którą byłam kilkanaście lat temu), że musi bardzo dobrze przemyśleć wybór męża, bo to z tym człowiekiem spędzi całe życie, a tymczasem okazuje się, że to w ogóle nie jest prawda. Jak tak sobie policzę, to z mężem spędzam jakąś jedną dziesiątą mojego czasu, bo resztę zagarniają moi uczniowie, współpracownicy, sprawdzanie wypracowań, kartkówek, cudzych tekstów i czytanie lektur obowiązkowych.

***

Im mniej czasu razem, tym bardziej można za sobą zatęsknić. Można się nauczyć błyskawicznie rozwiązywać swoje konflikty i kondensować ważne treści. W końcu nie mamy całego dnia na obgadanie tematu. Musi wystarczyć kwadrans? Ok, niech wystarczy. Takie życie w pigułce.

***

Są filmy, w których czas jest walutą. Płaci się czasem. Uważam, że to bardzo trafna wizja świata. Czasem płacę moimi minutami za coś, co nie było tego warte. Na przykład czytanie książki, która okazała się zła dopiero pod końcem. Albo pół godziny na przeglądanie internetu, w którym nie ma nic ciekawego. Wtedy myślę, że przepłaciłam.

***

Kiedy byłam na pierwszym roku studiów i poświęcałam nauce każdą wolną i niewolną chwilę, chodziłam na zajęcia z pewną baletnicą. Pewnego dnia wspomniała mi, że idzie wieczorem do kina, a ja się zdziwiłam, że ma na to czas (ja mam tylko studia i nie mam czasu, a ona ma studia i szkołę baletową, a ten czas znajduje. Jak???). Ona mi odpowiedziała, że im więcej mamy na głowie, tym lepiej się organizujemy i jesteśmy w stanie zrobić więcej. Pamiętam to do dziś i przyznaję jej rację – z jednym zastrzeżeniem. Na tej głowie nie może być za dużo. Inaczej wszystko runie.

***

To mój wybór, czy chcę zrobić wszystko bardzo dobrze, dobrze, średnio czy byle jak. To oczywiście wiąże się z czasem, który na to poświęcę (czy rzeczywiście czas przeznaczony na pracę jest "poświęcony"?). Ten czas przeznaczam na konkretne działanie i na konkretnych ludzi, dla których to robię. To wiąże się też z tym, jak bardzo mi zależy. Gorzej, jak zależy mi absolutnie na wszystkim tak samo. Prawdę mówili w reklamach, że życie to sztuka wyboru.

***

Jednak muszę przyznać, że najpiękniejsza i najcudowniejsza inwestycja czasu to przeznaczenie go na porządny, rzetelny, odżywczy sen.

seconds-alarm-hours

Budzik z Fotera. Oczywiście wyłączony w weekend (No chyba że ktoś ma dzieci, to wyłączenie budzika średnio zadziała).

Projekt „Ostatni rok”

Skoro blogerzy wszystkie swoje aktywności nazywają projektami, to ja też to tak chwytliwie nazwę. (Nie żebym się uważała za blogerkę… Nigdy tak o sobie nie powiedziałam, ale również nie mówię, że jestem nauczycielką, choć od sześciu lat pracuję w szkole. Jak już kiedyś wspominałam, mam problem z samookreśleniem się.)

Pamiętam ten styczniowy poranek po sylwestrze. Cudze jasne mieszkanie. Książki, drewniany stół, najwygodniejszy fotel świata, w którym równie dobrze siedzi się w poprzek, wzdłuż i na skos (sprawdziłam wszystkie opcje). Duże okna, miły cudzy kot. Choinka w doniczce.

Pomyślałam, że to takie dziwne – przychodzi 2017 i staje się faktem, a do niedawna był przecież mrzonką, ułudą, niepojętym. Niedoścignionym.

Mam mentalność niekredytową, więc z trudem myślę o tym, że będzie kiedyś rok 2018, 2019, 2020. Nawet nie próbuję wyobrazić sobie siebie wtedy, świata wtedy. Nie mam odwagi, nie mam ochoty, nie czuję takiej potrzeby.

I chyba z tego wynika moje myślenie, że ten rok chcę przeżyć, jakby był ostatni. Chcę spróbować wszystkiego, co się da i o czym myślałam, a nie miałam odwagi, czasu, impulsu. Nie chcę już odkładać, nie chcę unikać. Dążę uparcie do spełnienia największego marzenia. Sięgam po te mniejsze, zmęczona ciągłym odkładaniem na kolejny rok, na później, na kiedy indziej. Kiedy?

Chcę być odważna i silna. Chcę mówić „tak”, gdy nie jestem pewna, ale czuję, że to może przynieść coś dobrego (są o tym filmy, pisała o tym ostatnio Kameralna; mocno wierzę, że takie podejście ma sens i że otwiera na życie). Robię coś z myślą: „Zobaczymy, co się stanie”. Nie muszę się wiecznie wszystkiego bać. Nie muszę wyobrażać sobie najgorszego. Mogę na życie spojrzeć z ciekawością. Kto wie, co się może stać.

Zdaję sobie sprawę, że jedna diagnoza, jeden wypadek – mogą zmienić wszystko. Gdzieś to przeczytałam i utkwiło w głowie: „Mamy mniej czasu niż się wydaje”. I jeśli tu i teraz nie przeżyję wszystkiego na 100%, to będzie to tylko moja strata.

011

(Fot. Mariusz Bieniek)

Wieczorynka

Wieczory są czarowne. Wydają się gęste i lepkie, otulone zmierzchem, takie do ukołysania, tuż tuż przed.

Próbujemy rozciągnąć je jak najbardziej, do niemożliwości. Niech ten dzień się jeszcze nie kończy, łapiemy go, trzymamy kurczowo, myśląc, że jeszcze zdążymy coś zrobić. Jeszcze coś upchniemy w tym dniu. Niech będzie wypełniony po brzegi. Niech nie okaże się zmarnowany. Jeszcze kawałek książki, jeszcze dokończenie tego projektu, tej części, tego kawałka pracy. Jeszcze zapiszę, co mam zrobić jutro. Jeszcze przygotuję kawę na rano, jeszcze drugie śniadanie. Jeszcze coś, kawałeczek. Niech się jeszcze nie kończy.

Gdy byłam mała, lubiłam słuchać wieczornych rozmów domowników i sąsiadów. Głosy słychać jakby za mgłą, stłumione przez charakterystyczny wieczorny szum i głuchy pogłos. To jest dla mnie niesamowite wrażenie. Jakby czas zwalniał. Jakby wieczorna senność oblepiała wszystko sobą. Jakby mrok czarował rzeczywistość.

Gęste, rozwleczone i spowolnione rozmowy wieczorne. Wieczorynka dla nas, dorosłych.

ksiezyc

(A może to księżyc spowalnia ten wieczorny czas?)

Trzy minuty przed wyjściem z domu

Do pracy jeżdżę autobusem. Wychodzę z domu dziewięć minut przed odjazdem i zazwyczaj to mi spokojnie wystarcza, zważywszy, że ostatnie dwadzieścia minut przeznaczam na przygotowania, zamykanie okien, pakowanie prowiantu, makijaż itd. 

Spokojnie wystarcza, o ile trzy minuty przed wyjściem nie zacznie się totalny kataklizm i nastąpi dzika kumulacja. Niesprzyjających okoliczności.

Steve A Johnson Time

(Zegar wskazuje trzy minuty do wyjścia. Źródło zdjęcia, autor: Steve A. Johnson)

Trzy minuty przed planowanym wyjściem okazuje się, że jest za ciepło na rajstopy i trzeba szybko zmienić koncepcję stroju.

Bluzka się zsuwa i jest niewygodna.

Pozostałość po metce drapie tak, że dyskwalifikuje strój.

W rajstopach oczko.

Zacinający się suwak w plecaku.

Sięgam po kurtkę, z wieszaka spada płaszcz.

Na blat wylewa się woda z termosu albo spod pustej suszarki na naczynia, którą właśnie odstawiam na miejsce.

To, co chcę postawić, przewraca się, rozlewając lub rozsypując zawartość.

Pusty słoik ucieka z kuchni do pokoju, urządzając sobie wycieczkę krajoznawczą last minute.

Natychmiast muszę iść do toalety.

Natychmiast muszę iść na piętro, bo nie wzięłam materiałów do szkoły.

A potem jeszcze raz, bo na górze zostały buty i termos.

Przypomina mi się, że koniecznie muszę coś sprawdzić na komputerze, a on się akurat aktualizuje.

I jeszcze ktoś dzwoni! Owszem, mogę z telefonem przy uchu wycierać naczynia czy zakładać buty, ale z płaszczem jest już trudniej.

***

To dlatego, Mamo, Mężu, Koleżanko, czasem nie odbieram telefonu za pierwszym razem.

To dlatego, Droga Sąsiadko, mój spacer na przystanek autobusowy przypomina raczej trucht, a miejscami wręcz sprint.

To dlatego, Szanowny Kierowco, autobus mija mnie, gdy biegnę albo stoję niecierpliwie po drogiej stronie ulicy, przepuszczając sznur samochodów. Bo przecież to kierowca ma pierwszeństwo, nie?

***

Zamiast puenty napiszę, że ten tekst został dokończony tuż przed moim wyjściem do pracy.