„Kobieta” to nie jest obelga

Przez wieki różnie nazywano kobietę. „Niewiasta”, bo nie wie. „Białogłowa”, bo mężatki nosiły białą chustkę na głowie. „Kobieta”… cóż, kob to dawna nazwa chlewu czy koryta. Dzisiaj jest to słowo neutralne, kiedyś było obelgą.
Kiedyś?

***

Jest wiele naleciałości językowych związanych z tym tematem. Rodzaj niemęskoosobowy, zbierający hurtem „wszystkie istoty niebędące dorosłymi mężczyznami”, czyli kobiety, dzieci, zwierzęta i rzeczy mieszczą się w jednej kategorii gramatycznej. Za każdym razem, kiedy omawiam ten temat na lekcji, wspólnie z uczennicami i uczniami zżymamy się na to gramatyczne nieporozumienie.

„Człowiek” to domyślne określenie mężczyzny. Nazwisko ojca, które po ślubie można zmienić na nazwisko męża. Język jest skostniały, więc pokazuje, że kobietę uznawano za podgatunek człowieka, istotę bezwolną. W dekalogu słowa „nie pożądaj kobiety” zaczynają litanię: ani zwierząt, wołu, osła, rzeczy swojego bliźniego.

***

Znam matki, które mówią córkom, że chłopcom się żyje lepiej. Przy czym one same się do tego dokładają, inaczej traktując syna, a inaczej córkę. Znam matki, które otwarcie cieszą się, że mają tylko synów i uważają, że chłopcy lepiej umieją rozwiązać swoje sprawy. Nawet jeśli statystycznie chłopcy są bardziej skłonni do rywalizacji, a dziewczyny do współpracy.

***

Historia pełna jest dzielnych kobiet, które zakasywały ręce i dźwigały ten kraj i ten świat. Nadal to robią. Samotnie wychowujące dzieci, wdowy po wojnie, dziewczyny ciągnące całą rodzinę, rozwożące po zajęciach dodatkowych, ćwiczące z nimi, gotujące po nocach, koszące trawę, zajmujące się remontami, wszystkim i wszystkimi. Często doświadczam, że to kobiety mają więcej empatii, czułości, samozaparcia, są niebywale pracowite i zorganizowane, a przy tym potrafią się dogadać, rozmawiać, wspierać. Podziwiam takie kobiety. Podziwiam wszystkie kobiety, które dają sobie radę. Znam takich mnóstwo.

***

Kobieta ma dobrze wyglądać. Ocenianie na podstawie wyglądu to dla nas chleb powszechni. Kobiety, które zajmują się polityką czy nauką, są krytykowane za to, jak wyglądają, przy czym to akurat nie ma żadnego znaczenia w tych zawodach. W mało których ma.

To aż niepojęte, ale zakrywając twarz maseczką, poczułam ulgę. Nikt nie patrzył na moją twarz. Poczułam się niewidzialna i dobrze mi z tym było, bo to ja o tym decydowałam.

***

Niedawno była akcja robienia sobie zdjęć w szpilkach, teoretycznie mająca wspomóc jakiś charytatywny cel. Szpilki to nie są buty do chodzenia, tylko do wyglądania. Mam wrażenie, że szpilki mają na celu spowolnienie kobiety. Są nienaturalne i przeszkadzające w normalnym egzystowaniu. Ja codziennie śmigam w trampkach i różnych płaskich butach. Życie jest za krótkie na chodzenie w niewygodnych butach.

***

Rozmawiam z czteroletnią bratanicą.
– Ola, jesteś super.
– Wiem, Madzia.
Taką kobietą trzeba być.

***

Jestem dumna, że jestem kobietą.

Trzy myśli o kobiecości

Kiedy idę do fryzjera lub kosmetyczki, muszę im się pokazać od najgorszej strony, czyli do jakiego stanu się dopuściłam, jak bardzo się zaniedbałam. Kosmetyczka włącza świdrujące lampy i przygląda się, a jej oku nic nie umknie. Fryzjerka rozczesuje włosy i obie widzimy ten obraz nędzy, rozdwojonych końcówek i odrostów.
Cokolwiek by nie zrobiły – i tak będzie lepiej. Wyjdę z odzyskanym poczuciem godności i atrakcyjności.
Starczy na jakiś czas.

***

Lubię czytać napisy na koszulkach, w szkole, na ulicy. Ze względów osobistych zdarza mi się oglądać w sklepach bluzki dla małych dziewczynek i oto mym zdumionym oczom ukazuje się na ten przykład głęboki napis „Yay!”. Dziewczynki mają być małymi błyszczącymi gwiazdkami, cieszyć oko, mają być słodkie i urocze jak króliczki. Chłopięce koszulki są na przykład z dinozaurami, które robią „rah rah”. Chłopcy nie muszą być małą ozdóbką domu. A nawet mogą być czasem troszeczkę groźni.

***

Kiedy się tak zastanawiam nad tym, które cechy są uznawane za męskie, a które kobiece, to wychodzi mi, że jak jestem uczuciowa, wrażliwa, płaczliwa, niezdecydowana, zależna, to jestem kobietą. A jak jestem silna fizycznie, zdecydowana, odważna, praktyczna, konkretna, to jestem jednak mężczyzną.

anathemicznie2

(No i teraz to już nie wiadomo. Fot. M. Bieniek)

Imponują mi kobiety, którymi nie jestem

Są połączenia cech, które mnie wyjątkowo ujmują. Kiedyś sobie wymarzyłam męża: podróżnika – artystę z poczuciem humoru, otwartego na świat. Człowieka, który czyta i nie śmieci w lesie. Jeśli wiem, co podziwiam w innych, wiem też, do czego mogę dążyć.

***

Podobają mi się kobiety silne i jednocześnie kreatywne. Kobiety, które mówią: dam sobie radę. Zrobię to. Kto jak nie ja? Załatwię to.
Kobiety znające swoją wartość. Które nie myślą w sposób opresyjny, lękowy, są wolne i radosne. Które są niezależne, ale umieją się zaprzyjaźniać, ufają innym i mają bliskich. Mają dla nich czas, dobre słowo i uśmiech, ale też są szczere i wymagające, motywujące, inspirujące.

10331634_10152155911712725_80500671_n

(Fot. Dorota Koperska)

Kreatywne – dają innym wiele z siebie, bo na tym polega ich praca i powołanie. Kreatywne, bo czynią świat lepszym miejscem. Bo rozmowa z nimi jest kojąca i inspirująca tak, że jest Ci lepiej. Czujesz się lepszym człowiekiem, odważnym i gotowym na zmianę. Czujesz, że to, co w sobie nosisz, to Twój dar i niepowtarzalność, że możesz i powinieneś dzielić się pasją. Kobiety, które potrafią zapalić do działania. Zróbmy coś dobrego, fajnego, ciekawego.

Kobiety odważne, szalone, ryzykujące, myślące rozsądnie, mające plan na życie. Idące swoją drogą, mimo mozołów. Wymyślające sobie zawód, konsekwentnie realizujące swój plan. Kobiety walczące, wydeptujące ścieżki, osiągające cel, nieustające. Walczące o nowe przygody, doznania i doświadczenia.

Kobiety, które w chwilach nieszczęścia wiedzą, jak się zachować, co mówić albo po prostu są blisko. Kobiety troskliwe i tworzące atmosferę akceptacji, bycia na swoim miejscu.

Kobiety, które umieją słuchać i wiedzą, co powiedzieć, a kiedy lepiej milczeć.

***

Imponują mi kobiety, którymi nie jestem. Nie jestem moją mamą z jej wielką mądrością i miłością do nas wszystkich. Nie jestem moją przyjaciółką z jej odwagą, rozsądkiem i ciepłem, nie jestem dobrą koleżanką, która z twórczości uczyniła plan na życie, czy znajomą, która zmienia świat wokół siebie, bo chce i czuje, że musi to robić.

Jeśli kiedyś się taka stanę, to będę przeszczęśliwa (i – mam nadzieję – ludzie dookoła mnie). To moja wielka i niekończąca się praca domowa.

10345016_10152155905652725_1686482480_n

(Fot. Dorota Koperska)