W przyjaźni warto być kotem

Siedzimy u przyjaciół, którzy mają dwa koty: mniej nieufnego czarnego i bardziej nieufnego białego. Oba zachowują się z rezerwą i brawurowo lekceważą gości, ale biały potrafi jeszcze na nich prychać.
Aż tu nagle przychodzi biały kot.
Siada blisko, za blisko, żeby to był przypadek.
Patrzy na mnie, ponieważ chce zostać pogłaskany. To jedyny racjonalny powód.

Może w przyjaźni bardziej chodzi o to, by być takim kotem, myślę.
Może powinnam przychodzić z komunikatem: „Potrzebuję Twojej uwagi i troski. Potrzebuję wysłuchania. Potrzebuję pociechy, Twojego towarzyszenia”.
Kot potrafi to zakomunikować spojrzeniem i bliskością. Człowiek, niby bardziej komunikatywny, a czasem się czai i nie potrafi.
Wychodzenie do ludzi, odzywanie się, konkret „Kiedy się spotkamy?”, zainteresowanie i pokazanie, że jestem ciekawa, co u ciebie – to wysiłek, który przynosi owoce, wzmacnia więź.

***

Z jednej strony owszem.
Z drugiej – dobrze też od czasu do czasu usłyszeć to pytanie  „Co u Ciebie?” i dostać propozycję spotkania. Albo zostać zaproszonym na kawę, a nie tylko za każdym razem samemu musieć o sobie przypominać. Przyjaźń chyba zakłada taką równowagę propozycji.

Czasem robię taki eksperyment na ludziach, którzy mówili standardowe: „Musimy się koniecznie spotkać”, a ja pytam: „Dobrze, kiedy?”. Sprawdzam, czy zaproponowali jakiś termin. Jeśli mówili, że odezwą się po Wielkanocy, to czy się odezwali. Czy osoby, z którymi się dobrze pracowało, w ogóle mają potrzebę widywania się ze mną, zaaranżowanego kontaktu, czy sami wyjdą z inicjatywą. Czy zechcą poświęcić mi godzinę ze swojego popołudnia. Niektórzy nie mają takiej potrzeby.
I mają do tego prawo.
Ja muszę to uszanować (więcej, ja to doskonale rozumiem).

Kot pogłaskany czy niepogłaskany, i tak odchodzi.

59-Kilkenny, kot

Kot z Kilkenny też tak uważa (fot. M. Bieniek).

Czy masz swoją grupę wsparcia?

Kiedy zirytuje mnie praca i mam wszystkiego dość. Kiedy odważam się i robię jakąś szaloną i przełomową rzecz. Pierwszy raz. Kiedy dostaję długo wyczekiwany mail, pozytywną odpowiedź, propozycję współpracy. Kiedy dostaję długo wyczekiwany mail z informacją, że współpracy jednak nie będzie. Kiedy jestem rozczarowana aż do łez. Kiedy entuzjazm i ekscytacja rozsadzają mnie od środka.

Nie jestem z tym sama.

Mam kogoś, komu o tym opowiem, napiszę, zadzwonię. Kto się ze mną ucieszy i ze mną posmuci, a potem doda otuchy. Kto zobaczy jakieś wyjście. Kto napisze, że jest ze mnie dumny.

Mam moją grupę wsparcia.

Najpierw myślałam sobie, że nie będę się z nikim dzielić swoimi planami i zamierzeniami, bo jak coś nie wyjdzie, to będę musiała się tłumaczyć i patrzeć na reakcje – w oczach słabo skrywane rozczarowanie, na ustach żal, współczucie i słowa pocieszania. Myślałam sobie, że po co mi to. I tak będę rozczarowana sobą. Nie chcę rozczarować wszystkich dookoła swoją porażką (bo na porażkę zawsze trzeba być przygotowanym).

Potem przekonałam się, że skoro można podzielić się radością i sukcesem, to można też porażką i że to tak bardzo nie boli. Można wspólnie pokonywać kolejne przeszkody i mieć niezły doping (to słowo nie zawsze ma negatywne konotacje).

To ciekawe. Niby czuję się samotnikiem, a niemal nigdy nie czuję się samotna.

Ucz mnie siebie

Mówi się, że w przyjaźni można się nie widzieć miesiącami, a podczas spotkania nie będzie się czuło tego upływu czasu. „Rozmawia się nam tak, jakbyśmy się wczoraj widzieli…” – słyszy się nieraz. Albo że przyjaciel rozumie bez słów, że w połowie rozpoczętego zdania już wie, jaki będzie koniec. Że zawsze rozumie.
Niestety nie zawsze tak to działa. I to nie dlatego, że ktoś nie jest przyjacielem.

***

Mam bliską osobę, która mieszka daleko. Czasem ta osoba ma kłopoty i coś przeżywa – jak każdy. Pamiętam takie rozmowy telefoniczne, kiedy myślałam, że potrzebuje rozśmieszenia i dodania otuchy w głupkowaty sposób, a ona potrzebowała zgoła innych słów albo nawet nie słów, bycia solidarną, rozumiejącą, uważną. Rozłączyła się szybko, a ja zostałam z oszołomieniem i poczuciem wstydu za siebie. Nie widziałam reakcji, nie wiedziałam, co mam zrobić i co mówić. Mówiłam nie to, co trzeba. Nie widziałam mimiki, nie mogłam przytulić i pogłaskać. Nie wiedziałam, że moje głupie słowa doprowadziły do płaczu.
Nadal nie wiem, jak z lakonicznej treści smsa wyczuć, czy ktoś po drugiej stronie płacze, czy przeżywa, czy pisze ot tak, lekko. Odbieram tekst jako dziarski, dzielny i pogodny, a następnego dnia dowiaduję się, że było naprawdę źle. I nijak nie umiem się tego domyślić.
Nie wiem, czy mam podtrzymywać kontakt, pisząc o głupotach i nieistotnych sprawach, tak dla rozrywki i odstresowania, czy pytać codziennie, czy już lepiej, czy dać czas bez obawy, że dana osoba poczuje się opuszczona i sama. Jak dobrać słowa, które mają wspierać, a nie dołować. W delikatnej materii ludzkich uczuć poruszam się jak słoń w składzie porcelany.
Jak zrozumieć, czego ktoś w danym momencie potrzebuje, jeśli nie mam żadnych wskazówek?

***

I czasem mam ochotę zaapelować, żebyśmy się siebie nawzajem uczyli. Mówili: teraz potrzebuję od Ciebie pociechy i wysłuchania. Żebyś mi napisała, że będzie dobrze i wszystko się ułoży (mój mąż nauczył mnie, że absolutnie nie chce słyszeć takich tekstów i dobrze, teraz wiem, żeby jemu tak nigdy nie mówić). Ucz mnie i uświadamiaj w stylu: teraz nie mów mi takich rzeczy, nie pisz do mnie, chcę być sama. Teraz potrzebuję totalnej troski i skupienia na mnie. Teraz jest mi bardzo źle. Teraz jest mi dobrze i chcę się tym z Tobą podzielić. Ten tekst był głupi, nie mów tak do mnie więcej. Ten tekst był nie na miejscu. Wiem, że chcesz dobrze, ale Ci to nie idzie.
Ucz mnie siebie – jak sztubaka, jak początkującego, jak ucznia, dzieciaka. Jak mistrz. Jesteś najlepszym specjalistą od samego siebie. Odkryj mi tajniki, tajemnice, sporządź instrukcję obsługi siebie. Czego potrzebujesz. Czego Ci trzeba. Jak powinnam się teraz zachować.
Chciałabym, żeby ktoś mnie nauczył, jak być lepszą przyjaciółką, jak być wsparciem, jak rozumieć telepatycznie, jak czytać między lakonicznymi wierszami. Często oblewam ten egzamin i jest mi wstyd, zupełnie jak na studiach.

Kiedy przestajemy się zaprzyjaźniać?

Przyjaciółka z podstawówki – dziś dobra koleżanka, zajęta swoimi sprawami. Gdy przychodzę do niej pogadać, obok siada jej mąż i też chce. Tak jakby nie rozumiał, co to znaczy babskie gadanie.
Lokatorka w akademiku, bliska przyjaciółka, bratnia dusza – nieporozumienie, rozczarowanie, koniec przyjaźni, koniec kontaktu, zdawkowe przywitanie przy spotkaniu. Zgrzyt.
Przyjaciółka od spraw sercowych, od kłopotów i lęków – dziś zabiegana mama gromadki dzieci, rzadko odpisująca, rzadko inicjująca kontakt. Wiadomo.
Kiedy jest czas na zaprzyjaźnianie? W szkole i na studiach? Czy wtedy jesteśmy najbardziej otwarci na nowe znajomości? Czy jeszcze wtedy ufamy i wierzymy, że to na zawsze?

***

Ja już się nie zaprzyjaźniam, myślałam sobie niedawno z pewną beznadzieją. Nie wychodzi mi to. Zadzierżgnęłam więź z kilkoma najbliższymi mi osobami i tyle. Koniec. Nic więcej się nie zdarzy. Żadnej więcej bliskości z kimś spoza tego kręgu.
Są ludzie, z którymi mogłabym się zaprzyjaźnić, bo myślę, że mamy podobne spojrzenie na świat, poczucie humoru aż do sarkazmu, że po prostu byśmy się dogadali. Ale te osoby nawet nie wiedzą o moim pragnieniu. Ludzie, z którymi zaiskrzyło, ale nie było okazji lub wystarczającej chęci, by to pociągnąć, pogłębić. Znam sporo ludzi, z którymi mogłoby coś wyjść. Ale nie wyszło.

***

Od lat jestem w stałym związku przyjaźni. Pierwsze zauroczenia, kryzysy, oddalenia i zbliżania, ważne momenty. Wspólne przeżycia.
Przyjaźń to inwestycja. Poświęcasz czas, dzielisz się swoim życiem. Dajesz, bierzesz. Naprawiasz, coś popsuł, przepraszasz i przebaczasz. Rozumiesz bez słów i czytasz między wierszami. A jak nie, to zawsze możesz dopytać, czy dobrze interpretujesz.

***

Może już się nie zaprzyjaźniam, ale na nowo odkrywam przyjemność poznawania nowych ludzi. Poszłam na ściankę, gdzie co zajęcia ktoś inny mnie asekuruje. Poszłam na spotkanie kobiet, gdzie uczymy się przemawiania i mówienia bez przygotowania. Jadę na wycieczkę, idę na spacer, na zakupy, na wschód słońca w towarzystwie.

Świadomie wchodzę w relacje z kimś, kto mnie inspiruje. Chcę się spotykać, chcę doświadczać, chcę czerpać z mądrości, piękności i twórczości innych ludzi (ostatnio wyjątkowo często spotykam takie osoby). Jak na introwertyka to bardzo dużo.

A jak Wy myślicie? Czy po trzydziestce można się z kimś zaprzyjaźnić?